στερεότυπα και προκαταλήψεις

προτάσεις παιδικών βιβλίων με θέμα τις προκαταλήψεις

Aπό πολύ μικρή ηλικία τα παιδιά συνειδητοποιούν ότι το χρώμα του δέρματος, η γλώσσα, το φύλο ή οι διαφορές στη σωματική διάπλαση ή τις ικανότητες συνδέονται με προνόμια και δύναμη. Τα παιδιά μαθαίνουν παρατηρώντας τις διαφορές και τις ομοιότητες ανάμεσα στους ανθρώπους και προσλαμβάνοντας τόσο τα φανερά όσο και τα κρυφά μηνύματα σχετικά με αυτές τις διαφορές. Ο ρατσισμός, ο σεξισμός και οι προκαταλήψεις απέναντι σε άτομα με διαφορετικές σωματικές ικανότητες επιδρούν σε βάθος στην αίσθηση του εαυτού και των άλλων που αναπτύσσουν τα παιδιά.

Όλα τα παιδιά πληγώνονται. Από τη μια μεριά, έχουμε τα παιδιά που πρέπει να αγωνιστούν ενάντια στις προκαταλήψεις που δηλώνουν ότι κάποιος είναι κατώτερος άνθρωπος εξαιτίας του φύλου, της φυλής, της εθνότητας ή της σωματικής ιδιαιτερότητας, με αποτέλεσμα να τους απορροφά υπέρμετρα την ενέργειά τους και να υπονομεύεται η ολοκληρωμένη ανάπτυξή τους. Από την άλλη μεριά, έχουμε τα παιδιά που, καθώς αναπτύσσονται, μαθαίνουν να πιστεύουν ότι είναι ανώτερα επειδή είναι λευκά ή αρσενικά ή σωματικώς ικανά, με αποτέλεσμα να παραμορφώνεται η πραγματικότητα και να ατονεί το ανθρώπινο στοιχείο της γι’ αυτά τα παιδιά, ακόμη κι αν ενδεχομένως απολαμβάνουν τα οφέλη των θεσμικών προνομίων.

Louise Derman-Sparks, Καταπολεμώντας τις προκαταλήψεις, Κέντρο Παιδαγωγικής και Καλλιτεχνικής Επιμόρφωσης «Σχεδία»

Τα παιδικά βιβλία μπορούν να γίνουν η αφετηρία για να μιλήσουμε για τις προκαταλήψεις στα παιδιά. Πολλές φορές όμως κρύβουν στερεότυπα στην εικονογράφησή τους, δηλαδή υπεραπλουστευμένες γενικεύσεις, όπως π.χ. η μαμά που πάντα κάνει τις δουλειές του σπιτιού, η μικρή ηρωίδα που παίζει πάντα με τις κούκλες της ή ο έφηβος που η παραβατική συμπεριφορά του προσδιορίζεται από το ντύσιμό του.
Οι παλιότερες γενιές διαβάσαμε πολλά βιβλία με αφρικανούς σκλάβους όπου συχνά οι ιστορίες ήταν γραμμένες από τη μεριά των λευκών –όχι κατ' ανάγκη αρνητικών ηρώων.
Σε πολλά βιβλία τα κορίτσια-ήρωες παρουσιάζονται όμορφα και αδύνατα και τα αγόρια αυτά που κάνουν όλες τις ηρωικές πράξεις.
Πολύ συχνά η χρήση λέξεων κρύβει επίσης προκαταλήψεις και στερεότυπα. Π.χ. λέξεις όπως π.χ. πρωτόγονος, δόλιος, τεμπέλης, οπισθοδρομικός, ανίκανος μπορούν να έχουν προσβλητική χροιά.

Διαλέξαμε κάποια βιβλία που θίγουν και δίνουν όνομα σ’ αυτές τις συμπεριφορές.

Συχνά και εμείς οι ίδιοι είμαστε φορείς τέτοιων προκαταλήψεων και σ’ αυτά τα βιβλία μπορεί να αναγνωρίσουμε κάτι από τη συμπεριφορά μας και τα πρότυπα που προβάλουμε στα παιδιά.
Και όπως λέει κι ο Ευγένιος Τριβιζάς στη Τελευταία Μαύρη Γάτα:

Εδώ στο νησί μας, όπως κι αλλού, οι γάτες ξεχνάνε, οι άνθρωποι ξεχνάνε και η τρέλα δεν θέλει πολύ να φουντώσει πάλι φτου ξανά κι απ’ την αρχή…

 

 

βιβλία για τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις

 

 

Δείτε ακόμη: «Ετικέτες» στους ανθρώπους (Δραστηριότητα για ομάδες παιδιών)   

τυπώστε την αφίσα (PDF)

 

δημοφιλή θέματα βιβλίων στο bookbook.gr

Αρκούδες Αστυνομικά Γαλλία Δώρα Ευρώπη Ηρωίδες Ινδιάνοι Καλοκαίρι Καπέλα Κατοχή Σπίτια Τσίρκο Χριστούγεννα άγγελοι άγρια ζώα άλογα έρωτας έφηβοι ήρωες αγάπη αγόρια αδέρφια αλεπούδες ανάγνωση ανάποδα παραμύθια ανθρώπινα δικαιώματα αριθμοί αρχαία Ελλάδα αρχιτεκτονική αστέρια αστρονομία βασιλιάδες βατράχια βιβλία βιβλιοθήκες βιβλιοπωλεία βιογραφίες βροχή βυζαντινή αυτοκρατορία βυθός γάτες γέφυρες γίγαντες γενέθλια γεωμετρία γιαγιάδες γιορτή γλυπτική γονείς και παιδιά γύρος του κόσμου δάση δέντρα δεινόσαυροι δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος δημιουργικότητα διάστημα διακοπές διαφορετικότητα δράκοι ειρήνη εκπαιδευτικοί ελέφαντες ελληνική μυθολογία ενηλικίωση εξερευνήσεις εξωγήινοι επιστήμη επιστήμονες εποχές ερωτήσεις ευτυχία εφευρέσεις εφηβεία ζουζούνια ζούγκλες ζωγράφοι ζωγραφική ζωγραφικοί πίνακες ζώα ημερολόγια θάλασσα θάνατος θεατρικά έργα θησαυροί ιππότες ιστορία, ελληνική ιστορία, παγκόσμια κήποι καράβια κατάσκοποι κατοικίδια ζώα κηπουρική κορίτσια κουνέλια κουτιά κόμικς λέξεις λαγοί λαχανικά λιοντάρια λουλούδια λύκοι μάγισσες μάγοι μέλλον μαγειρική μαθηματικά μαμάδες μετανάστες μηχανική μουσεία μουσική μπαμπάδες μύθοι νάνοι ναυάγια νεράιδες νερό νησιά ντετέκτιβ νύχτα ξωτικά ξόρκια οικογένεια οικολογία οικονομία ορχήστρες πέταγμα παιδιά παιδιά με ειδικές ικανότητες παιδιά συμπεριφορά παιδική ηλικία παιχνίδια παππούδες παραμύθια παρελθόν πειρατες περάσματα περιβάλλον περιβαλλοντική ρύπανση περιπέτειες πεταλούδες ποίηση ποδόσφαιρο πολιτικά δικαιώματα ποντίκια ποτάμια πουλιά πρίγκιπες προϊστορία πρόσφυγες πρώτος παγκόσμιος πόλεμος πτήση πόλεις πόλεμος ρομπότ ρούχα ρωμαϊκή αυτοκρατορία σαλιγκάρια σελήνη σκιάχτρα σκοτάδι σκύλοι συμπεριφορά τρόποι συναισθήματα συνταγές σχήματα σχολεία σχολείο σχολικός εκφοβισμός τέρατα τέχνη τέχνηεκπαίδευση τίγρεις ταξίδια τηλεόραση τρένα υποβρύχια φάλαινες φαγητό φαντάσματα φανταστική λογοτεχνία φιλίες φιλοσοφία φοβίες φυσική φωτογραφία φόβος φύση χάρτες χειμώνας χελώνες χορός χρυσάφι χρυσοθήρες χρόνος χρόνος μέτρηση χρώματα όνειρα ύπνος
Please register to the site before you can sign for a list.
No account yet? Register

 

bookbook.gr εργαστήρια

συνδέσεις
bookbook.gr
κλείσιμο