Kάτι τρίζει στη ντουλάπα... κάτι σέρνεται στο πάτωμα...

Ιστορίες για να ξεπεράσουμε τους φόβους


Φόβος για το σκοτάδι και τα ντουλάπια, φόβος για περίεργους θορύβους, φόβος για το άγνωστο…

Μπορούμε να ξεχωρίσουμε δυο κατηγορίες βιβλίων που θέμα τους είναι ο φόβος. Η πρώτη προσπαθεί να εξηγήσει στα παιδιά τους φόβους τους, να τους απομυθοποιήσει, να τους δημιουργήσει ένα αίσθημα ασφαλείας.
Η άλλη κατηγορία είναι οι ιστορίες που προκαλούν φόβο. Ξεκινώντας από τα λαϊκά παραμύθια (Η Κοκκινοσκουφίτσα, ο Κυανοπώγων, Η Πούλια και ο Αυγερινός κ.α.) μέχρι τη σημερινή παιδική λογοτεχνία ο φόβος είναι πολύ συχνά ένας καθοριστικός παράγοντας στην εξέλιξη της πλοκής. Ένα ακόμα χαρακτηριστικό σ’ αυτή την κατηγορία βιβλίων είναι πως ο φόβος που τα παιδιά γνωρίζουν ότι θα νοιώσουν, τα προκαλεί για να τα διαβάσουν ή να τα ακούσουν.

Κι ενώ για την πρώτη κατηγορία βιβλίων δεν έχουμε αμφιβολίες πως είναι ένας ουσιαστικός τρόπος για να βοηθήσουμε το παιδί να ξεπεράσει τους φόβους του, για τη δεύτερη συχνά αναρωτιόμαστε αν πρέπει να ενισχύουμε τους φόβους τους, διαβάζοντας ιστορίες που προκαλούν φόβο; Η εμπειρία δείχνει πως αυτές οι ιστορίες συνήθως μετατρέπονται σε ιστορίες για να ξεπεράσουμε τους φόβους.

Η αναφορά σε φόβους και σε πράγματα που γεννούν φόβο δρα τις περισσότερες φορές καθησυχαστικά: μιλώντας για τους φόβους, ακόμη και μέσα από γραπτές ιστορίες είναι τρόπον τινά ένας τρόπος να λυτρώνεσαι απ’ αυτούς. Ακόμη κι αν πρόκειται για ιστορίες με μάγισσες, λύκους και φαντάσματα, τα βιβλία αυτά είναι χρήσιμα καθώς τα παιδιά ταυτίζονται με τους ήρωες των βιβλίων οι οποίοι εντέλει κατορθώνουν να ξεφεύγουν και να βγαίνουν νικητές.

Όπως λέει κι ο Τσέστερτον και το μεταφέρει στην αρχή της Coraline ο Νηλ Γκάιμαν:

Τα παραμύθια είναι κάτι περισσότερο από αληθινά· όχι γιατί μας λένε ότι οι δράκοι υπάρχουν, αλλά γιατί μας λένε ότι μπορούμε να τους νικήσουμε

(G. K. Chesterton)

Αυτό που είναι πολύ σημαντικό με τις ιστορίες που προκαλούν φόβο, είναι ο τρόπος που τις διαβάζουμε στα μικρότερα παιδιά. Πρέπει να εμπλουτίζουμε την ανάγνωσή μας και να παρακολουθούμε τις αντιδράσεις του παιδιού μας την ώρα που του διαβάζουμε. Αισθανόμαστε πως υπάρχει αρκετή ένταση; Δημιουργούμε απόσταση από τη συναισθηματική φόρτιση υπογραμμίζοντας στοιχεία της αφήγησης ή της εικονογράφησης που δείχνουν ότι όλα αυτά γίνονται «στα ψέμματα». Παίζουμε με τη φωνή μας κάνοντας τη άλλοτε δραματική κι άλλοτε ουδέτερη ανάλογα με τις αντιδράσεις του παιδιού, ρυθμίζοντας μ’ αυτό τον τρόπο τις δόσεις του φόβου. Γιατί η παρουσία του γονιού είναι εγγύηση ασφάλειας κι είναι σαν να προσφέρουμε στο παιδί τα συναισθήματα που θα είχε μπροστά σε μια καταιγίδα χωρίς να εγκαταλείψει το ασφαλές λιμάνι. Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό πλεονέκτημα του βιβλίου απέναντι στις ταινίες που προκαλούν φόβο: στις ταινίες λείπει αυτός ο ρυθμιστικός παράγοντας, κι όταν η εικόνα εμφανίζεται είναι ήδη πολύ αργά για να μειώσεις τη συναισθηματική ένταση που μπορεί να δημιουργήσει.

Με τα μεγαλύτερα παιδιά πρέπει να προσέχουμε το πλαίσιο μέσα στο οποίο διαβάζουν τέτοιες ιστορίες. Πρέπει να νοιώθουν πως ακόμα κι αν ταυτίζονται με τους ήρωες και μπαίνουν μέσα στην ατμόσφαιρα της ιστορίας μπορούν κάθε στιγμή να αναγνωρίσουν πως η ιστορία εξελίσσεται στο χώρο του φανταστικού ενώ αυτά βρίσκονται στην πραγματικότητα. Στα παιδιά αρέσει να εκτίθενται στο φόβο όταν αυτό συμβαίνει στο πλαίσιο ενός παιχνιδιού, ενός βιβλίου, μιας ταινίας. Για να μάθεις να αντιμετωπίζεις τους φόβους σου πρέπει να εξασκηθείς και με αυτόν τον τρόπο τα παιδιά εκπαιδεύονται στην αντιμετώπιση τους μέσα από το παιχνίδι.

Όσο για τους έφηβους, μέσα από ιστορίες με μυστικές δυνάμεις και ανατριχιαστικά όντα, ο έφηβος αναγνώστης όπως άλλωστε και ο ήρωας, είναι συνήθως μόνος του στην αντιμετώπιση ενός κόσμου βίαιου και κι επικίνδυνου. Αναμφισβήτητα, αυτό είναι ένα βήμα για να πάρει ο έφηβος τη ζωή στα χέρια του, μια μετάβαση όπου καλείται να δείξει τις ικανότητες επιβίωσής του σε μια – εκ προοιμίου- ασφαλή, μη πραγματική κατάσταση.

 
 

Διαβάστε ακόμη: Λουίζα Βογιατζή, ψυχολόγος, Οι φόβοι των παιδιών,το παιχνίδι και τα βιβλία.

 
 
 

 

κλείστε τους φόβους στο κλουβί! (δραστηριότητα για παιδιά προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας)

 
 

 

δημοφιλή θέματα βιβλίων στο bookbook.gr

Αρκούδες Αστυνομικά Δώρα Ηρωίδες Ινδιάνοι Κίνα Καλοκαίρι Καπέλα Κατοχή Κυκλάδες Σπίτια Τσίρκο Υφάσματα Χριστούγεννα άλογα έρωτας έφηβοι ήθη και έθιμα ήρωες αγάπη αγροκτήματα αγόρια αδέρφια αινίγματα αλεπούδες ανάγνωση ανάποδα παραμύθια ανθρώπινα δικαιώματα αριθμοί αρχαία Ελλάδα αρχαία ελληνική ιστορία αρχιτεκτονική αστέρια βασιλιάδες βατράχια βιβλία βιβλιοθήκες βιβλιοπωλεία βιογραφίες βροχή βυζαντινή αυτοκρατορία βυθός γάτες γέφυρες γίγαντες γενέθλια γεωμετρία γη γιαγιάδες γιορτή γονείς και παιδιά γύρος του κόσμου δάση δέντρα δεινόσαυροι δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος δημιουργικότητα δημοκρατία διάστημα διακοπές διατροφή διαφορετικότητα δράκοι δρόμοι δόντια εκλογές εκπαιδευτικοί ελέφαντες ελεύθερος χρόνος ελληνικά βουνά ελληνική μυθολογία ενδοσχολικός εκφοβισμός ενηλικίωση εξερευνήσεις εξωγήινοι εποχές ερωτήσεις ευτυχία εφηβεία ζουζούνια ζωγράφοι ζωγραφική ζωγραφικοί πίνακες ζώα ημερολόγια θάλασσα θάνατος θαλασσοπόροι θεατρικά έργα θησαυροί ιδέες ιππότες ιστορία, ελληνική κήποι καράβια κατάσκοποι κατοικίδια ζώα κηπουρική κινηματογράφος κλιμακωτά παραμύθια κορίτσια κούκλες κόμικς λέξεις λαγοί λαχανικά λουλούδια λύκοι μάγισσες μάγοι μέλλον μαγειρική μαθηματικά μακεδονικός αγώνας μαμάδες μετανάστες μουσεία μουσική μύθοι νάνοι νεράιδες νησιά ντετέκτιβς ξωτικά ξόρκια οικογένεια οικονομία ορχήστρες ουράνιο τόξο πέταγμα παιδιά παιδιά με ειδικές ικανότητες παιδική ηλικία παιχνίδια παππούδες παραμύθια παρελθόν πειρατες περάσματα περιβάλλον περιβαλλοντική εκπαίδευση περιπέτειες πεταλούδες πλανήτες ποίηση ποδόσφαιρο πολιτικά δικαιώματα ποντίκια ποτάμια πουλιά πρίγκιπες πριγκίπισσες προϊστορία πρόσφυγες πρώτος παγκόσμιος πόλεμος πτήση πόλεις πόλεμος ρατσισμός ρομπότ σελήνη σεξ σκιάχτρα σκοτάδι σκύλοι συμπεριφορά τρόποι συναισθήματα σχήματα σχολεία σχολείο σχολικός εκφοβισμός σύννεφα τέρατα τίγρεις ταξίδια τηλεόραση υποβρύχια φαγητό φαντάσματα φανταστική λογοτεχνία φιλίες φιλοσοφία φοβίες φυλακές φυσική φόβος φύση χάρτες χειμώνας χελώνες χιόνι χορός χρυσάφι χρυσοθήρες χρόνος χρόνος μέτρηση χρώματα ψάρια όνειρα ύπνος
Subscribe Here



τα βιβλία που αγαπήσαμε

βιβλία που ξεχωρίσαμε

συνδέσεις

 

γίνε εξερευνητής του κόσμου

bookbook.gr
κλείσιμο