Βιβλιοθήκες, πόλεις στο βυθό

Βιβλιοθήκες, πόλεις στο βυθό

Γιάννης Παλαβός: Βιβλιοθήκες, πόλεις στο βυθό

του Γιάννη Παλαβού*

Καμιά φορά σκέφτομαι, μισοαστεία-μισοσοβαρά, ότι για μένα που δε θρησκεύομαι οι βιβλιοθήκες είναι ό,τι πλησιέστερο σε ναό. Είναι ένας χώρος όπου είμαι καλοδεχούμενος ανεξαρτήτως τού ποιος ή πώς είμαι, ένας χώρος όπου βρίσκω ησυχία, όπου ανοίγω εσωτερικό διάλογο με φωνές υπερβατικές. Όπως και να ’χει, στις βιβλιοθήκες οφείλω την επαφή μου με τη λογοτεχνία, με την ανάγνωση και τη γραφή ως αισθητικά γεγονότα και τρόπους αυτοκατανόησης.

Μεγαλώνοντας σ’ ένα σπίτι όπου δεν υπήρχαν βιβλία, περνούσα πολλά απογεύματα στην «Παιδική και Εφηβική Βιβλιοθήκη» του Βελβεντού, της κωμόπολης όπου γεννήθηκα κι έζησα μέχρι να φύγω για σπουδές. Δεν αποκλείεται να βρέθηκα εκεί από ένα αίσθημα δειλίας, αδυναμίας ν’ ανταποκριθώ στις απαιτήσεις τού όντως (δηλαδή: συγκρουσιακού) κόσμου. Αλλά πάλι δεν ξέρω. Μπορεί απλώς να προβάλλω στην παιδική μου ηλικία θέματα που αντιμετωπίζω τώρα ως ενήλικας.

Ένα είναι σίγουρο: στη βιβλιοθήκη άρχισα ν’ ανακαλύπτω έναν κόσμο με πολλαπλές δυνατότητες για γνώση και διασκέδαση∙ άρχισα να κοινωνικοποιούμαι, να γίνομαι δραστήριος. Βιβλία, κόμικς, άτλαντες, παιχνίδια, σκάκι, δίσκοι, συζητήσεις, εκδρομές, επαφή με άγνωστα πράγματα –διψούσα για όλ’ αυτά και η βιβλιοθήκη μού τα πρόσφερε.

Νοσταλγώ αυτή την εποχή. Και θυμάμαι το εξής: το 1989 ή το 1990 με τα υπόλοιπα παιδιά γράψαμε, σελιδοποιήσαμε και τυπώσαμε στο τυπογραφείο της βιβλιοθήκης ένα διήγημα με τίτλο «Οι περιπέτειες της ψαροπαρέας». Το ξεκινήσαμε ένα απόγευμα όλοι μαζί, αλλά από τη δεύτερη μέρα κατέληξα να το γράφω σχεδόν μόνος. Η υπόθεση: ο Γαρίδας και η παρέα του, παιδιά που ζουν στη Μυδογαριδοστρειδούπολη, μια πόλη στο βυθό της θάλασσας, αναλαμβάνουν να εξιχνιάσουν μια μυστηριώδη υπόθεση. Πολλές λέξεις έχουν ως πρώτο συνθετικό τη λέξη «ψάρι» –δάνειο, καταφανώς, από τα Στρουμφάκια. Είναι το πρώτο τυπωμένο μου κείμενο.

Υπάρχει ένα αντίτυπο στο σπίτι στο Βελβεντό. Φέτος το καλοκαίρι, κάποιο απόγευμα σκάλιζα το παλιό σύνθετο. Βρήκα το βιβλιαράκι.
Το κατέβασα, έπιασα να το ξεφυλλίζω. Καθόμουν έπειτα στο σαλόνι και χαμογελούσα.

* Ο Γιάννης Παλαβός είναι συγγραφέας και ζει σήμερα στην Αθήνα.

 

το τυπογραφείο της βιβλιοθήκης του Βελβεντού  το τυπογραφείο της βιβλιοθήκης του Βελβεντού

το τυπογραφείο της βιβλιοθήκης του Βελβεντού,
φωτογραφίες της Κατερίνας Καλούδη από το βιβλίο Παιδικές Βιβλιοθήκες στην Ελλάδα, Κέντρο Παιδικών και Εφηβικών Βιβλιοθηκών 1992

Γνώρισα τον Γιάννη Παλαβό μέσα από μια συνέντευξη του στην εφημερίδα τα ΝΕΑ. Εκεί μιλούσε για την αξία που είχε για τη συγγραφική του πορεία το γεγονός πως στο χωριό που μεγάλωσε -ο Βελβεντός Κοζάνης- υπήρχαν τρεις βιβλιοθήκες που παρακολουθούσαν τις αναγνωστικές του ανησυχίες καθώς μεγάλωνε. Ξεκινώντας από την «Παιδική και Εφηβική Βιβλιοθήκη» ως τη «Βιβλιοθήκη του Μορφωτικού Συλλόγου» του χωριού. Να λοιπόν που μετά από 25 χρόνια συναντούσα κάποιον ο οποίος βρισκόταν στην άλλη άκρη της διαδρομής: Κάθε μήνα, μια κούτα γεμάτη με καινούρια, παιδικά και όχι μόνο, βιβλία ξεκινούσε από το Κέντρο Παιδικών και Εφηβικών Βιβλιοθηκών, όπου εργαζόμουν ετοιμάζοντας τα μηνιαία εκπαιδευτικά προγράμματα που συνόδευαν τα βιβλία, προς τις 25 βιβλιοθήκες του δικτύου.
Ο οργανισμός αυτός ήταν καρπός της συνεργασίας του κράτους και της γενναιόδωρης κυρίας Ανέτ Σλουμπερζέ που προικοδότησε τις βιβλιοθήκες με τον θησαυρό των βιβλίων ο οποίος μέχρι σήμερα βρίσκεται στα ράφια τους αν κι αυτές παραμένουν κλειστές. Όπως πίστευε η Έλγκα Καββαδία, διευθύντρια του Κέντρου, μια βιβλιοθήκη δεν αξιολογείται με νούμερα παρά μόνο με τον τρόπο που μπορεί να αλλάξει τη ζωή έστω κι ενός ανθρώπου. Είχα την τύχη μετά από 25 χρόνια να γνωρίσω τον Γιάννη Παλαβό που επιβεβαιώνει και μου δίνει δύναμη, σε μια εποχή που πολύς λόγος γίνεται για τις βιβλιοθήκες, να συνεχίζω να πιστεύω το ίδιο ζεστά αυτά που διδάχτηκα στο ξεκίνημά μου.

Ε. Βοκοτοπούλου


Ο Βελεβεντός Κοζάνης τη δεκαετία του '80.

 Διαβάστε: Γ. Τσουκάνης, Η παιδική βιβλιοθήκη στην κοινότητα του Βελβεντού
  Ανέτ Σλουμπερζέ, Οι παιδικές βιβλιοθήκες στην Ελλάδα (απόσπασμα)

Τα παραπάνω κείμενα, αν και πρέπει να διαβαστούν μέσα στο πλαίσιο της εποχής που ανήκουν, παρουσιάζονται εδώ κυρίως για δυο φράσεις τους:
«Ναι, για μένα το Βελβεντό θα μπορούσε να είναι το πρότυπο μιας δυσεύρετης ευτυχίας», λέει στο κείμενό της η Ανέτ Σλουμπερζέ.
Και ο Γιώργος Τσουκάνης, δήμαρχος στο Βελβεντό το 1988 όταν υποστηρίζει πως η παιδική βιβλιοθήκη «κάλυψε ένα μεγάλο κενό των παιδιών προσχολικής και σχολικής ηλικίας από τα οποία έλειπε ένας χώρος που να τους ανήκει και να τους επιτρέπει να διαμορφώνουν μια σχετικά ανεξάρτητη εμπειρία του κόσμου».

Δείτε ακόμη: «Ιστορίες ανάγνωσης»


 

 

δημοφιλή θέματα βιβλίων στο bookbook.gr

Αρκούδες Αστυνομικά Δώρα Ηρωίδες Ινδιάνοι Κίνα Καλοκαίρι Καπέλα Κατοχή Κυκλάδες Σπίτια Τσίρκο Υφάσματα Χριστούγεννα άλογα έρωτας έφηβοι ήθη και έθιμα ήρωες αγάπη αγροκτήματα αγόρια αδέρφια αινίγματα αλεπούδες ανάγνωση ανάποδα παραμύθια ανθρώπινα δικαιώματα αριθμοί αρχαία Ελλάδα αρχαία ελληνική ιστορία αρχιτεκτονική αστέρια βασιλιάδες βατράχια βιβλία βιβλιοθήκες βιβλιοπωλεία βιογραφίες βροχή βυζαντινή αυτοκρατορία βυθός γάτες γέφυρες γίγαντες γενέθλια γεωμετρία γη γιαγιάδες γιορτή γονείς και παιδιά γύρος του κόσμου δάση δέντρα δεινόσαυροι δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος δημιουργικότητα δημοκρατία διάστημα διακοπές διατροφή διαφορετικότητα δράκοι δρόμοι δόντια εκλογές εκπαιδευτικοί ελέφαντες ελεύθερος χρόνος ελληνικά βουνά ελληνική μυθολογία ενδοσχολικός εκφοβισμός ενηλικίωση εξερευνήσεις εξωγήινοι εποχές ερωτήσεις ευτυχία εφηβεία ζουζούνια ζωγράφοι ζωγραφική ζωγραφικοί πίνακες ζώα ημερολόγια θάλασσα θάνατος θαλασσοπόροι θεατρικά έργα θησαυροί ιδέες ιππότες ιστορία, ελληνική κήποι καράβια κατάσκοποι κατοικίδια ζώα κηπουρική κινηματογράφος κλιμακωτά παραμύθια κορίτσια κούκλες κόμικς λέξεις λαγοί λαχανικά λουλούδια λύκοι μάγισσες μάγοι μέλλον μαγειρική μαθηματικά μακεδονικός αγώνας μαμάδες μετανάστες μουσεία μουσική μύθοι νάνοι νεράιδες νησιά ντετέκτιβς ξωτικά ξόρκια οικογένεια οικονομία ορχήστρες ουράνιο τόξο πέταγμα παιδιά παιδιά με ειδικές ικανότητες παιδική ηλικία παιχνίδια παππούδες παραμύθια παρελθόν πειρατες περάσματα περιβάλλον περιβαλλοντική εκπαίδευση περιπέτειες πεταλούδες πλανήτες ποίηση ποδόσφαιρο πολιτικά δικαιώματα ποντίκια ποτάμια πουλιά πρίγκιπες πριγκίπισσες προϊστορία πρόσφυγες πρώτος παγκόσμιος πόλεμος πτήση πόλεις πόλεμος ρατσισμός ρομπότ σελήνη σεξ σκιάχτρα σκοτάδι σκύλοι συμπεριφορά τρόποι συναισθήματα σχήματα σχολεία σχολείο σχολικός εκφοβισμός σύννεφα τέρατα τίγρεις ταξίδια τηλεόραση υποβρύχια φαγητό φαντάσματα φανταστική λογοτεχνία φιλίες φιλοσοφία φοβίες φυλακές φυσική φόβος φύση χάρτες χειμώνας χελώνες χιόνι χορός χρυσάφι χρυσοθήρες χρόνος χρόνος μέτρηση χρώματα ψάρια όνειρα ύπνος
Subscribe Here



τα βιβλία που αγαπήσαμε

βιβλία που ξεχωρίσαμε

συνδέσεις
bookbook.gr
κλείσιμο